Εταιρεία Υποστήριξης Θυμάτων Τροχαίων Ατυχημάτων είναι ένας Μη Κερδοσκοπικός, Μη Κυβερνητικός Οργανισμός, στο χώρο της Οδικής Ασφάλειας. Στη Ρόδο λειτουργεί από τον Ιούνιο 2004 , πρωτοβουλία της Προέδρου Καρύδη Ελένης, θύμα τροχαίου ατυχήματος, μετά από τον χαμό του γιου της Δημήτρη 19 χρόνων στις 12 Φεβρουαρίου 2002, πλαισιωμένη από επιστήμονες, θύματα, συγγενείς τροχαίων δυστυχημάτων και ευαισθητοποιημένα άτομα στο θέμα της Οδικής Ασφάλειας. Είναι μέλος:
-Της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Θυμάτων Τροχαίων Ατυχημάτων-FEVR (Σύμβουλος του Ο.Η.Ε και του Π.Ο.Υ) -Υποστηρικτής της Παγκόσμιας Οργάνωσης « MAKE ROADS SAFE » -Το 2008 υπέγραψε την Ευρωπαϊκή Χάρτα Οδικής Ασφάλειας, για λιγότερα θύματα με την υποστήριξη της Ε.Ε. -Αρωγό μέλος του Ε.Δ.Ι.ΠΑ.Β (Εθνικό Δίκτυο Πρόληψης Ατυχημάτων , συμπεριλαμβανομένων των τροχαίων) -Μέλος της Διακομματικής Επιτροπής Δήμου Ρόδου
-Ιδρυτικό μέλος του Πανελλαδικού Συλλόγου
"SOS ΤΡΟΧΑΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ" -Υποστηρίζει την Δεκαετία Δράσης 2011-2020 για την Οδική Ασφάλεια -Συνεργάζεται με φορείς του Δημόσιου του Ιδιωτικού τομέα, με Παγκόσμιους & Ευρωπαϊκούς Φορείς και Οργανισμούς.
Ποιοι είναι οι σκοποί :
+Η υποστήριξη των θυμάτων των Τροχαίων Ατυχημάτων από ομάδα συμβούλων ( νομικών, ιατρών, ειδικών εμπειρογνωμόνων, συγκοινωνιολόγων, μηχανολόγων, εκπαιδευτικών, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών ).
+Η ανάπτυξη αλληλεγγύης μεταξύ των θυμάτων των Τροχαίων Ατυχημάτων( ηθική υποστήριξη ).
+Η οργανωμένη παρέμβαση και η κοινωνική πίεση προς τους φορείς της πολιτείας, για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και την μείωση των τροχαίων ατυχημάτων.
+Η υποστήριξη η ανάληψη και προώθηση δραστηριοτήτων σε θέματα τα οποία προάγουν την οδική ασφάλεια, την κυκλοφοριακή αγωγή, την έρευνα, την ενημέρωση , την ευαισθητοποίηση των πολιτών των ιδιαίτερα ευάλωτων ηλικιών (μαθητών, ηλικιωμένων).
Ποιο είναι το Δυναμικό της:
Η ΕΥΘΥΤΑ ΡΟΔΟΥ, διαθέτει ένα τεχνοκρατικό πυρήνα από επιστήμονες- μέλη διαφόρων κλάδων ( Υγειονομικούς, Νομικούς, Εκπαιδευτικούς, Μηχανολόγους- Μηχανικούς, Πραγματογνώμονες, Συγκοινωνιολόγους, Οικονομολόγους, Αναλυτές Η/Υ, Ψυχολόγους, Κοινωνικούς Λειτουργούς).
Το δυναμικό της ΕΥΘΥΤΑ ΡΟΔΟΥ, ανταποκρίνεται απόλυτα στις υψηλές απαιτήσεις σοβαρών ερευνητικών προγραμμάτων, με θέμα την Οδική Ασφάλεια, την πρόσληψη και την μείωση των Τροχαίων Ατυχημάτων.
Διαθέτει επίσης ένα αξιόλογο επιτελείο έμπειρων επιστημόνων, που της επέτρεψε ως τώρα να πραγματοποιήσει πολλαπλές εκπαιδευτικές- ενημερωτικές δράσεις με στόχο τη βελτίωση της Οδικής Συμπεριφοράς.
Ποιες είναι οι Δραστηριότητές της:
Η ΕΥΘΥΤΑ ΡΟΔΟΥ, συμβάλλει δραστικά στην ενημέρωση των πολιτών για την Οδική Ασφάλεια, την πρόληψη και την μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και παρέχει σε μόνιμη βάση Νομική, Ιατρική, Ψυχολογική και Κοινωνική Υποστήριξη σε θύματα και συγγενείς θυμάτων Τροχαίων Ατυχημάτων όταν αυτή ζητηθεί.
Η ΕΥΘΥΤΑ ΡΟΔΟΥ, έχει διοργανώσει εκδηλώσεις ( Ημερίδες, Έκθεση φωτογραφίας , Δράσεις σε ανοικτούς χώρους, Διδασκαλία σε Σχολεία Α/ας και Β/ας Εκπαίδευσης, Σεμινάρια σε κέντρα εκπαίδευσης νεοσυλλέκτων, Ενημερωτικές ομιλίες σε Δήμους της Ρόδου) στο πλαίσιο της ενημέρωσης των πολιτών σε θέματα που προάγουν την Οδική Ασφάλεια και έχει κάνει ουσιαστικές παρεμβάσεις στους φορείς σε θέματα Οδικής Ασφάλειας.
Έχει εκδώσει ενημερωτικά έντυπα με έγκυρη επιστημονική πληροφόρηση σε θέματα Οδικής Ασφάλειας.
Η ΕΥΘΥΤΑ ΡΟΔΟΥ, πιστεύει ότι για την επίτευξη αποτελεσμάτων χρειάζεται δραστηριοποίηση από τους πολίτες, υποστήριξη από τον κρατικό μηχανισμό και αλλαγή της αρνητικής νοοτροπίας στοιχεία που θα μας βοηθήσουν να απαλλαγούμε από την ιδιότητα της Ευρωπαϊκής χώρας με μεγάλο αριθμό Θυμάτων Τροχαίων δυστυχημάτων και με επικίνδυνους δρόμους για ασφαλή οδήγηση.
Πιάνοντας το τιμόνι του αυτοκινήτου ή
ανεβαίνοντας στη μηχανή, οι περισσότεροι ανησυχούμε όταν έχουμε μια
μεγάλη ή άγνωστη διαδρομή να κάνουμε. Είναι η μακρινή απόσταση, η
διάρκεια του ταξιδιού ή το ότι δεν γνωρίζουμε τον δρόμο. Είναι λίγο απ’
όλα. Σε κάθε περίπτωση, είμαστε όλοι πιο ανέμελοι –και ίσως και πιο
απρόσεκτοι– στις συνηθισμένες καθημερινές μετακινήσεις μας. Αν είναι και
σύντομες, ακόμα περισσότερο.
Κοντά στο σπίτι γίνονται τα περισσότερα ατυχήματα
Τα στοιχεία, ωστόσο, δείχνουν πως δεν τεκμηριώνεται αυτή η ανεμελιά.
Αντίθετα, θα έπρεπε η προσοχή μας να μην είναι ανάλογη της απόστασης που
διανύουμε. Γιατί τα περισσότερα τροχαία ατυχήματα, σύμφωνα με τα
στοιχεία της Hellas Direct, γίνονται κοντά στο σπίτι.
Οι περισσότεροι μάλλον εφησυχάζουμε σε μικρή απόσταση από το σπίτι μας. Από το «εδώ κοντά πάω, σιγά τώρα για τη ζώνη» και το «πιο πολλή ώρα θα χρειαστώ για να βάλω το κράνος, παρά θα το φοράω» μέχρι το «ξέρω την περιοχή σαν την παλάμη μου», όλες οι λάθος πεποιθήσεις φαίνεται να έχουν καλλιεργήσει έναν μύθο που τα στοιχεία διαψεύδουν.
Τι δείχνουν τα στοιχεία της Hellas Direct
Αναλύοντας όλα τα δεδομένα του 2024 από τον στόλο των ασφαλισμένων
της, η Hellas Direct βρήκε, για ακόμα μια χρονιά, πως η αντίληψη των
περισσότερων για το πού είναι πιο πιθανό να γίνει ένα ατύχημα είναι
λάθος. Δεν είναι μακριά από το σπίτι, στο μεγάλο ταξίδι, στα πολλά
χιλιόμετρα. Είναι στις τακτικές διαδρομές και σε μικρή ακτίνα από το σπίτι.
Σχεδόν 4 στα 10 τροχαία ατυχήματα γίνονται μόλις στα πρώτα 2,5 χιλιόμετρα από το σπίτι. Συγκεκριμένα, τα ποσοστά είναι 39% για οδηγούς ΙΧ και 42,5%
για οδηγούς μηχανής, ενώ αν εξετάσουμε αθροιστικά την εμβέλεια έως 5
χιλιομέτρων από το σπίτι, τότε μετράμε παραπάνω από τα μισά τρακαρίσματα
και για ΙΧ και για δίκυκλα.
Η ψευδαίσθηση της ασφάλειας
Προφανώς δεν φταίει κάποια συγκεκριμένη γειτονιά ή κάποιου είδους κακοτυχία. Αυτό που συμβαίνει έχει να κάνει με το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος εγκέφαλος.
Όταν κάνει κάποιος μια διαδρομή κατ’ επανάληψη, αρχίζει να νιώθει ότι
την ξέρει. Έχει γνώση της στροφής που δεν έχει καλή ορατότητα, για
παράδειγμα. Ξέρει σε ποιο δρομάκι είναι πιθανό να μην τηρείται ένα Stop,
αποκτά εμπειρία από σημεία όπου πετάγονται πεζοί. Κι όσο πιο οικεία
γίνεται η διαδρομή, τόσο περισσότερο ο οδηγός έχει την τάση να
χαλαρώνει. Γιατί έχει την ψευδαίσθηση πως η μεγαλύτερη οικειότητα σημαίνει και περισσότερο έλεγχο.
Πρόκειται ολοφάνερα για μια ψευδαίσθηση, όπως προκύπτει και από την
έρευνα της Hellas Direct. Τα δεδομένα δείχνουν πως όχι μόνο δεν
επιτρέπεται η παραμικρή χαλάρωση, αλλά αντίθετα, εκεί που η περιοχή
είναι γνωστή και ο οδηγός πιθανώς κάπως εφησυχάζει, χρειάζεται στην
πραγματικότητα ακόμα μεγαλύτερη εγρήγορση και προσοχή.
«Μπαμ» κοντά στο σπίτι: Έτσι γίνεται συνήθως
Από τα στοιχεία φαίνεται πως πρέπει κανείς να προσέχει πολύ και όταν
οδηγεί σε περιοχές που γνωρίζει καλά. Η Hellas Direct καταγράφει,
επίσης, και τι πρέπει κανείς να προσέχει, εκτός από το πού. Με ποιους τρόπους, δηλαδή, έγιναν αυτά τα ατυχήματα στη θεωρητικά ασφαλή περιοχή γύρω από το σπίτι.
Αναλύοντας και πάλι τα δεδομένα του 2024 από τον ασφαλισμένο στόλο
της, η ασφαλιστική εταιρεία βρήκε πως συχνότερα σε κοντινή απόσταση από
το σπίτι είναι τα τρακαρίσματα με παρκαρισμένο, τόσο για ΙΧ όσο και για μηχανές. Συγκεκριμένα, το 37,3% των ατυχημάτων με αυτοκίνητα και το 34,4% με μηχανές ήταν «μπαμ» με παρκαρισμένο όχημα.
Για τους ασφαλισμένους της Hellas Direct που οδηγούσαν αυτοκίνητο
ακολουθούν η σύγκρουση λόγω μη τήρησης αποστάσεων, η όπισθεν/αναστροφή, η
μη τήρηση απαγορεύσεων, η σύγκρουση σε αλλαγή πορείας, η παραβίαση
προτεραιότητας από δεξιά και η σύγκρουση αντίθετα ερχόμενων.
Αντίστοιχα, για τους οδηγούς μηχανής, συχνότερα
τρακαρίσματα –πέραν των παρκαρισμένων– ήταν η όπισθεν/αναστροφή, η
σύγκρουση σε αλλαγή πορείας, η μη τήρηση απαγορεύσεων, η σύγκρουση λόγω
μη τήρησης αποστάσεων, η παραβίαση προτεραιότητας από δεξιά και η
σύγκρουση αντίθετα ερχόμενων.
Η λέξη – κλειδί είναι μία: προσοχή
Το συμπέρασμα από όλα τα παραπάνω είναι ένα: οι τακτικές διαδρομές,
το περιβάλλον με το οποίο ο οδηγός είναι πολύ εξοικειωμένος, φέρνουν
ανεπιθύμητο, σύμφωνα με τα στοιχεία, εφησυχασμό. Δεν είναι, όμως, κάτι
δυσεπίλυτο: φοράμε ζώνη με το που μπαίνουμε στο αυτοκίνητο, φοράμε
κράνος –όχι στον αγκώνα αλλά στο κεφάλι– πριν καν βάλουμε μπροστά τη
μηχανή. Και δεν περιμένουμε τη μεγάλη διαδρομή ή το μακρινό ταξίδι, για
να είμαστε προσεκτικοί. Αντίθετα, φροντίζουμε σε κάθε γύρισμα της μίζας
να έχουμε τα μάτια –και τον νου μας– στον δρόμο.
Οι κίνδυνοι για πεζούς, η σύγχυση αρμοδιοτήτων και τα παραδείγματα
των ευρωπαϊκών πόλεων που έβαλαν «φρένο» στην ατίθαση μικροκινητικότητα
Δάφνη Τσώνου
Στην καρδιά της Αθήνας και των άλλων μεγάλων πόλεων, η εικόνα είναι γνώριμη: Ηλικιωμένοι και πεζοί δυσκολεύονται να κινηθούν ανάμεσα σε ηλεκτρικά πατίνια που φράζουν ράμπες και διαβάσεις, ενώ, την ίδια ώρα, επιδόξοι αναβάτες μπαίνουν κανονικά στην κυκλοφορία, ανάμεσα σε αυτοκίνητα και λεωφορεία, κάνοντας επικίνδυνους ελιγμούς και παραβιάζοντας φανάρια.
Είναι πλέον φανερό πως το μέσο που εμφανίστηκε ως σύμβολο βιώσιμης κινητικότητας και αστικής ευκολίας έχει εξελιχθεί, για πολλούς από ευκολία σε.. δημόσιο κίνδυνο.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις γειτονιές. Στις αρχές του έτους είχε γίνει viral ένα βίντεο που κατέγραψε αναβάτη ηλεκτρικού πατινιού να κινείται με μεγάλη ταχύτητα στην Αττική Οδό.
Παρόμοιο περιστατικό είχε σημειωθεί και στον Περιφερειακό της Θεσσαλονίκης, προκαλώντας την ίδια αγανάκτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Κατά μέσο όρο, περίπου 1.500 άνθρωποι
χάνουν τη ζωή τους σε τροχαία ατυχήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής,
ως αποτέλεσμα επιθετικής οδήγησης. Στην Ελλάδα, με βάση στοιχεία που προκύπτουν
από διάφορες μετρήσεις και έρευνες, διαπιστώνεται ότι η επιθετική οδήγηση είναι
από τις πρώτες αιτίες πρόκλησης τροχαίων δυστυχημάτων. Ο αριθμός των οδηγών που
εκνευρίζονται και εκφράζουν τον θυμό και την επιθετικότητά τους όταν βρίσκονται
στο τιμόνι, αυξάνεται. Οι περισσότεροι οδηγοί που εμπλέκονται σε επιθετική
οδήγηση είναι άνδρες ηλικίας μεταξύ 18 και 26 ετών. Όμως το πρόβλημα μπορεί να
παρουσιαστεί σε οδηγούς (άνδρες ή γυναίκες) οποιασδήποτε ηλικίας, εάν βρεθούν
σε ορισμένες καταστάσεις ή είναι σε κακή ψυχολογική διάθεση.
Αν και δεν υπάρχουν τεχνικές που
μπορούν απόλυτα να μας προστατέψουν, υπάρχουν τρεις βασικές αρχές που μπορούν
να προσφέρουν πολλά σε δύσκολες καταστάσεις.
·Μην προκαλείτε.
Εάν βρίσκεστε σε μια λωρίδα κυκλοφορίας και ο οδηγός από πίσω προσπαθεί να σας
προσπεράσει, αφήστε τον να το κάνει. Ακόμη κι εάν εσείς οδηγείτε κανονικά στο
ανώτερο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας, παραμερίστε στη διπλανή λωρίδα και αφήστε
τον να περάσει.
·Αποφύγετε άσεμνες
χειρονομίες. Ακόμη και το κούνημα του κεφαλιού σε ένδειξη αποδοκιμασίας είναι δυνατόν
να εκνευρίσει έναν άλλο οδηγό. Χρησιμοποιείτε πάντοτε τα φλας εγκαίρως, όταν
θέλετε να αλλάξετε λωρίδα κυκλοφορίας. Μην κορνάρετε παρά μόνο όταν είναι
εξαιρετικά αναγκαίο.
·Μην εμπλέκεστε.
Δεν μπορεί να υπάρξει φιλονικία εάν μόνο ο ένας οδηγός το επιδιώκει. Μπορείτε
να προστατεύσετε τον εαυτό σας, αποφεύγοντας να θυμώσετε με έναν άλλο οδηγό.
·Προσαρμοστείτε. Το
πιο σημαντικό που μπορείτε να κάνετε για να αποτρέψετε την επιθετική οδήγηση
είναι να αλλάξετε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεστε το ταξίδι με το
αυτοκίνητο. Είναι πράγματι γεγονός ότι για πολλούς οδηγούς η οδήγηση εύκολα
μετατρέπεται σε αγώνα. Για να αποφύγετε καταστάσεις στρες και βιασύνης,
ξεκινήστε νωρίτερα για τις καθημερινές διαδρομές ή τα ταξίδια σας με το
αυτοκίνητο. Μην περιμένετε την τελευταία στιγμή για να ξεκινήσετε.
Μπορούμε
όλοι να συμβάλουμε στη μείωση και ελαχιστοποίηση της επιθετικής οδήγησης. Τα
θύματα θα μειωθούν αν οι χρήστες του δρόμου κατανοήσουν και υιοθετήσουν
τις βασικές αρχές της αντιμετώπισης της επιθετικής οδήγησης:
Η οδική οργή είναι σύμπτωμα μιας κοινωνίας υπό πίεση. Στον δρόμο, η
παραμικρή ένταση μπορεί να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Η τεχνική «Σταματώ,
αναπνέω, επανεκτιμώ» και πώς αντιμετωπίζουμε έναν επιθετικό οδηγό.
Μιχάλης Σταυρόπουλος
Η οδική οργή,
ή αλλιώς road rage, είναι ένα φαινόμενο που βρίσκει το πιο πρόσφορο
έδαφος στις πυκνοκατοικημένες και υπερκινητικές πόλεις του κόσμου, όπου ο
σύγχρονος άνθρωπος ζει υπό συνεχή πίεση.
Τα πιο συχνά σημάδια ξεκινούν από τη χρήση κόρνας ή φώτων ως μια
αρχική αντίδραση και κλιμακώνονται με λεκτικές προσβολές και
χειρονομίες. Η κατάσταση αρχίζει και γίνεται επικίνδυνη όταν ο ένας
οδηγός πάει να κλείσει τον δρόμο ενός άλλου, να πραγματοποιήσει ένα
επικίνδυνο προσπέρασμα ή να κολλήσει στο πίσω μέρος του οχήματός του
μπροστινού του.
Μπορεί ακόμα και να επιταχύνει ή να φρενάρει επιδεικτικά ή ακόμα να
τον καταδιώξει αν θελήσει να έρθει σε αντιπαράθεση μαζί του. Τέλος, η
οδική οργή μπορεί να φτάσει ακόμη και σε σκόπιμη σύγκρουση με την όλη σύρραξη να οδηγείται σε απειλητικές πράξεις εκτός οχήματος, όταν κάποιος σταματά για να «λογαριαστεί».
Ψυχολογικά αίτια
«Το road rage έχει κάποια ψυχολογικά αίτια, όπως είναι το στρες και η
πίεση του χρόνου», μας εξηγεί η κ. Κέλλυ Χολέβα, κλινική ψυχολόγος –
γνωσιακή συμπεριφορική ψυχοθεραπεύτρια. «Ολοι μας μπορεί να βλέπουμε την
κίνηση μπροστά και να λέμε “Ωχ, σήμερα πάλι θα καθυστερήσω στη δουλειά
μου”. Μπορεί επίσης το άτομο να έχει χαμηλή ανεκτικότητα στη ματαίωση, για τον τρόπο δηλαδή που κάποιος τον προσπέρασε ή
του έκοψε τον δρόμο. Μπορεί να δυσκολεύεται να αποδεχτεί καθυστερήσεις,
εμπόδια ή καταστάσεις που δεν πάνε όπως θα ήθελε, να βιώνει έντονη
εσωτερική ένταση ή θυμό όταν κάτι “δεν γίνεται όπως πρέπει” ή να έχει
την πεποίθηση ότι δεν αντέχει την απογοήτευση ή την αδικία».
Ο οδηγός που φωνάζει, χειρονομεί, κορνάρει επίμονα ή κάνει απότομους
ελιγμούς δεν εκτονώνει μόνο την ενόχλησή του. Στην ουσία, δίνει μορφή
στο άγχος, την απογοήτευση ή την ανασφάλεια που κουβαλά ήδη μέσα του
Με άλλα λόγια, ο οδηγός που φωνάζει, χειρονομεί, κορνάρει επίμονα ή
κάνει απότομους ελιγμούς δεν εκτονώνει μόνο την ενόχλησή του. Στην
ουσία, δίνει μορφή στο άγχος, την απογοήτευση ή την ανασφάλεια που
κουβαλά ήδη μέσα του. Ο θυμός, όμως, σπάνια γεννιέται τη στιγμή του
συμβάντος. Συνήθως είναι συσσωρευμένος και απλώς βρίσκει διέξοδο στο
δρόμο.
Για πολλούς οδηγούς, η οδήγηση είναι συνέχεια μιας ημέρας γεμάτης
στρες, προθεσμίες, επαγγελματική πίεση, οικογενειακές υποχρεώσεις,
καθυστερήσεις. Ετσι, η παραμικρή καθυστέρηση ή μια απρόσεκτη κίνηση ενός
άλλου οδηγού λειτουργεί σαν σκανδάλη. Η κατάσταση επιδεινώνεται όταν ο
οδηγός έχει καταναλώσει αλκοόλ ή ουσίες που μειώνουν την
αυτοσυγκράτηση.
Η ΔΕΠΥ, η κατάθλιψη και το άγχος μπορούν να μειώσουν την ικανότητα ελέγχου των παρορμήσεων και να αυξήσουν την ευερεθιστότητα
«Επίσης, η παρορμητικότητα που παρατηρείται στο φαινόμενο του road
rage μπορεί να οφείλεται σε ελλιπή αυτορρύθμιση, αλλά και να συνδέεται
με ψυχικές ή νευροαναπτυξιακές συννοσηρότητες. Η Διαταραχή Ελλειμματικής
Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), ή η κατάθλιψη και το άγχος
μπορούν να μειώσουν την ικανότητα ελέγχου των παρορμήσεων και να
αυξήσουν την ευερεθιστότητα. Ετσι, το άτομο γίνεται πιο ευάλωτο σε
έντονες αντιδράσεις θυμού στον δρόμο, ειδικά όταν αισθάνεται πίεση,
αδικία ή απώλεια ελέγχου», εξηγεί η κ. Χολέβα και συμπληρώνει: «Οσο κι
αν το συναίσθημα του θυμού αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση, είναι
αυτονόητο πως το να περάσουμε σε εκδηλώσεις βίας δεν μπορεί να
δικαιολογηθεί, ούτε αποτελεί ένδειξη συναισθηματικής ωριμότητας».
Στην
Ελλάδα, το σκηνικό είναι γνώριμο: φωνές, κορναρίσματα, χειρονομίες,
υπερβολική ταχύτητα, στάθμευση σε ράμπες ή διαβάσεις, αποτελούν μέρος
της καθημερινότητάς μας. Φωτ.: Shutterstock
Ο δρόμος αποτελεί μικρογραφία της κοινωνίας μας και ο τρόπος που
οδηγούμε αντανακλά τον τρόπο που ζούμε και μεγαλώνουμε. Η οδήγηση
αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προτύπου συμπεριφοράς που κληρονομείται
από γενιά σε γενιά. Ετσι, το παιδί βλέπει τον γονιό να βρίζει ή να
αντιδρά επιθετικά και θεωρεί τη στάση αυτή φυσιολογική. Σε κάποιες
χώρες, η εκδήλωση θυμού αντιμετωπίζεται σαν αναμενόμενη «αντίδραση στην
αδικία».
Στην Ελλάδα, το σκηνικό είναι γνώριμο: φωνές, κορναρίσματα,
χειρονομίες, υπερβολική ταχύτητα, στάθμευση σε ράμπες ή διαβάσεις,
αποτελούν μέρος της καθημερινότητάς μας. Η επιβολή του νόμου συχνά δεν
είναι επαρκής, ενώ οι προβληματικές υποδομές και η ελλειπής σήμανση
εντείνουν το άγχος. Οι καθυστερήσεις, οι στενοί δρόμοι, η έλλειψη χώρων
στάθμευσης, η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η ζέστη του καλοκαιριού – όλα
λειτουργούν ως πρόσθετα ερεθίσματα.
Η γενικευμένη αίσθηση ατιμωρησίας
Υπάρχει επίσης η γενικευμένη αίσθηση ατιμωρησίας στις αντικοινωνικές
συμπεριφορές στον δρόμο, αλλά και μια γενικότερη έλλειψη κυκλοφοριακής
παιδείας, που στην πράξη μεταφράζονται πως ο καθένας τελικά κάνει του
κεφαλιού του, είτε από άγνοια είτε γιατί έτσι τον βολεύει, αφού κανείς
δεν πρόκειται να τον ελέγξει. Κι αυτό είναι κάτι που αναμφίβολα
πυροδοτεί τον θυμό. Νιώθουμε δηλαδή πως μέσα στη ζούγκλα των ελληνικών
δρόμων, θα χρειαστεί να τα βγάλουμε πέρα μόνοι μας. Αυτό δυστυχώς έχει
να κάνει με τη συνολική παθογένεια της λειτουργίας του ελληνικού
κράτους.
Επίσης στον δρόμο παρατηρούμε αντικοινωνικές συμπεριφορές που δεν θα
ήταν εύκολο να παρατηρηθούν, για παράδειγμα στην ουρά ενός σούπερ
μάρκετ. Αυτό εξηγείται γιατί πίσω από το τιμόνι υπάρχει η αίσθηση της
ανωνυμίας.
Ο άνθρωπος θεωρεί ότι κρύβεται, ότι δεν τον γνωρίζει κανείς, ότι
είναι αόρατος και μπορεί να συμπεριφερθεί όπως θέλει, αφού δεν βιώνει
άμεσες κοινωνικές συνέπειες, όπως το βλέμμα ή την αποδοκιμασία των
άλλων. Αυτό δημιουργεί ένα ψευδές αίσθημα ισχύος και ελευθερίας, μια
ψυχολογική «πανοπλία» που μειώνει την ενσυναίσθηση και αυξάνει την
πιθανότητα επιθετικής συμπεριφοράς. Έτσι, απελευθερώνει παρορμήσεις που
υπό φυσιολογικές συνθήκες θα έλεγχε.
Οι έρευνες δείχνουν σταθερά υψηλότερα ποσοστά επιθετικής συμπεριφοράς στους άνδρες οδηγούς.
Παράλληλα, η επιθετική οδήγηση ενισχύεται από μια άτυπη κουλτούρα
«ανδρισμού» πίσω από το τιμόνι: το ποιος θα προσπεράσει, ποιος «δεν θα
αφήσει τον άλλον να του τη φέρει». Δεν είναι τυχαίο ότι οι έρευνες
δείχνουν σταθερά υψηλότερα ποσοστά επιθετικής συμπεριφοράς στους άνδρες
οδηγούς.
«Γνωρίζουμε όλοι ότι είναι πολύ πιο εύκολο να κρίνει κάποιος, να
προσβάλλει ή να μειώσει μία γυναίκα οδηγό. Ωστόσο, δεν θα ήταν σωστό να
εστιάσουμε στο ζήτημα του φύλου, καθώς μια τέτοια προσέγγιση αναπαράγει
τα ίδια παρωχημένα στερεότυπα που υπήρχαν ήδη στην κοινωνία», αντιτείνει
η κ. Χολέβα. «Η συμπεριφορά στον δρόμο δεν εξαρτάται από το φύλο, αλλά
από την προσωπικότητα, τον αυτοέλεγχο και την ψυχοσυναισθηματική
ωριμότητα του κάθε οδηγού».
Τα στατιστικά στοιχεία
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με το Pew Research Center, τα
επεισόδια road rage έχουν αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια. Το 96%
των οδηγών δηλώνει ότι έχει δει παρόμοια συμπεριφορά, ενώ το 82%
παραδέχεται ότι έχει οδηγήσει επιθετικά τουλάχιστον μία φορά τον
τελευταίο χρόνο. Αντίστοιχα, τα περιστατικά με χρήση όπλων στους δρόμους
έχουν αυξηθεί κατά περίπου 450% από το 2014 έως το 2023.
Ανησυχητικές είναι και οι σχετικές στατιστικές που αφορούν τη χώρα
μας, στις οποίες αναφέρθηκε η κ. Χολέβα. «Το 87% των Ελλήνων δηλώνει ότι
φοβάται την επιθετική συμπεριφορά των άλλων οδηγών, ενώ την ίδια στιγμή
το 59% παραδέχεται ότι βρίζει τους άλλους οδηγούς. Σε ανάλογο ποσοστό,
το 57% λέει ότι κορνάρει, ενώ το 48%, αναφέρει ότι κολλάει εσκεμμένα
πίσω από κάποιο άλλο όχημα. Τέλος, το 26% των Ελλήνων οδηγών δηλώνει ότι
έχει κατέβει από το όχημα για να διαπληκτιστεί με άλλον οδηγό. Και αυτό
είναι μεγάλο ποσοστό».
Έρευνες που έχουν διεξαχθεί από ψυχολόγους και την ελληνική αστυνομία
δείχνουν ότι μετά την πανδημία έχουμε περισσότερα τροχαία με
επιθετικότητα. Ταυτόχρονα, υπάρχουν, όπως το γνωρίζουμε όλοι,
περισσότερα περιστατικά ενδοικογενειακής βίας και γενικά μετά την
πανδημία έχει διαπιστωθεί μεγαλύτερη κοινωνική ένταση. Είχαμε το
πρόσφατο περιστατικό που συνέβη με την κοπέλα η οποία χτυπήθηκε στο
δρόμο από τον ιδιοκτήτη κέντρου αισθητικής. «Το γεγονός αυτό αποτελεί
ένα χαρακτηριστικό δείγμα κοινωνικού θυμού που εξελίχθηκε σε βία. Το
θέμα είναι πόσο βοηθούν και τα Μέσα στην αύξηση ανάλογων κοινωνικών
φαινομένων, αφού συνήθως τέτοιου είδους βίντεο γίνονται viral, με
αποτέλεσμα να νομιμοποιείται στα μάτια κάποιων ατόμων η βία ως θέαμα.
Και αυτό είναι πια ένα σύνηθες φαινόμενο στην εποχή μας», επισημαίνει η
κ. Χολέβα.
Πώς γεννιέται και πώς αντιμετωπίζεται
Ο οδηγικός θυμός λειτουργεί σαν σύμπτωμα μιας βαθύτερης κατάστασης.
Πολλές φορές δεν έχει να κάνει με την οδήγηση, αλλά με ό,τι προηγήθηκε,
όπως ένα στρεσογόνο πρωινό, μια κακή μέρα στη δουλειά, οικογενειακές
εντάσεις. Ο θυμός στον δρόμο είναι το αποτέλεσμα μιας αλυσίδας μικρών
εκρήξεων που ζητούν διέξοδο.
Ένα πρώτο βήμα για να διαχειριστούμε
τον θυμό μας είναι να αναγνωρίσουμε τα προειδοποιητικά αυτά σημάδια.
Δηλαδή νιώθω ταχυκαρδία, εφίδρωση; Κάνω αρνητικές σκέψεις;
Ο οδηγός χρειάζεται να μάθει να αναγνωρίζει τα σήματα του σώματός
του. «Ενα πρώτο βήμα για να διαχειριστούμε τον θυμό μας είναι να
αναγνωρίσουμε τα προειδοποιητικά αυτά σημάδια. Δηλαδή νιώθω ταχυκαρδία,
εφίδρωση; Κάνω αρνητικές σκέψεις;», επισημαίνει η κ. Χολέβα. Με άλλα
λόγια, σε μια στιγμή έντασης, να κατανοήσουμε ότι έχουμε θυμώσει, και
πως δεν υπάρχει λόγος να χαλάσουμε την ηρεμία μας και τη μέρα μας
μπαίνοντας σε διαδικασία σύγκρουσης.
Πολλοί είναι εκείνοι που θα σκεφθούν: «Μπορώ συνέχεια να σκύβω το κεφάλι στον καθένα που επιβάλλει τον δικό του τρόπο, με το έτσι θέλω; Πού τελειώνει αυτό;».
Σε
καταστάσεις που το άτομο αντιλαμβάνεται ως απειλητικές, ο οργανισμός
εκκρίνει αδρεναλίνη και κορτιζόλη, η καρδιά αρχίζει να χτυπά πιο
γρήγορα, η αναπνοή επιταχύνεται και το σώμα προετοιμάζεται για δράση.
Φωτ.: Shutterstock
Αυτό που εμείς πρέπει να σκεφθούμε, λέει η κ. Χολέβα είναι πως «αν
εγώ μπαίνω μονίμως σε μια τέτοια διαδικασία, πώς αυτό θα με βοηθήσει;
Γιατί τέτοιες καταστάσεις στον δρόμο συμβαίνουν συνέχεια. Αν εγώ μπαίνω
κάθε φορά σε αυτή τη διαδικασία, θα έχω μια ήρεμη μέρα; Θα φτάσω με καλή
διάθεση στη δουλειά μου; Οχι. Αρα εκεί χρειάζεται να πάω και να εφαρμόσω κάποιες τεχνικές που θα με βοηθήσουν, ούτως ώστε να αντεπεξέλθω και να μην ενδώσω.
Γιατί το εύκολο είναι να ενδώσω. Αυτό είναι ένα αρχέγονο
αντανακλαστικό, το λεγόμενο “fight or flight” που με βάζει σε μια
διαδικασία να προετοιμαστώ για δράση».
Πρόκειται για το γνωστό φαινόμενο της «μάχης ή φυγής» (fight or flight response).
Σε καταστάσεις που το άτομο αντιλαμβάνεται ως απειλητικές, ο
οργανισμός εκκρίνει αδρεναλίνη και κορτιζόλη, η καρδιά αρχίζει να χτυπά
πιο γρήγορα, η αναπνοή επιταχύνεται και το σώμα προετοιμάζεται για
δράση. Βιολογικά, πρόκειται για έναν μηχανισμό επιβίωσης, ο οποίος
επέτρεψε στους προγόνους μας να αντιμετωπίζουν πραγματικούς κινδύνους,
για παράδειγμα, όταν έπρεπε να πολεμήσουν ή να διαφύγουν από ένα θηρίο.
Στη σύγχρονη εποχή, όμως, οι περισσότερες απειλές είναι ψυχολογικές
και όχι πραγματικές. Οταν, για παράδειγμα, κάποιος οδηγός βιώνει έντονη
ματαίωση ή θυμό στον δρόμο, το σώμα του ενεργοποιεί αυτό το ίδιο
αρχέγονο αντανακλαστικό, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος
για τη ζωή του.
Ακόμα και το να εκφράζει κανείς τον
θυμό του μόνος του μέσα στο αυτοκίνητο με κλειστά παράθυρα, δεν αποτελεί
φυσιολογικό ή ασφαλή τρόπο εκτόνωσης. Αντίθετα, η συνέχιση αυτής της
συμπεριφοράς διατηρεί τον οργανισμό σε κατάσταση έντονης διέγερσης και
μπορεί να οδηγήσει σε ατύχημα
Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τεχνικές διαχείρισης
άγχους και θυμού, ώστε να αποτρέψουμε την είσοδο σε αυτή την κατάσταση
υπερδιέγερσης και να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας κατά την οδήγηση.
«Ακόμα και το να εκφράζει κανείς τον θυμό του μόνος του μέσα στο
αυτοκίνητο με κλειστά παράθυρα, δεν αποτελεί φυσιολογικό ή ασφαλή τρόπο
εκτόνωσης. Αντίθετα, η συνέχιση αυτής της συμπεριφοράς, όπως το να
φωνάζει, να βρίζει ή να χτυπά το τιμόνι, διατηρεί τον οργανισμό σε
κατάσταση έντονης διέγερσης και μπορεί να οδηγήσει σε ατύχημα. Μια πιο
αποτελεσματική και υγιής αντιμετώπιση είναι ο οδηγός να σταματήσει για
λίγα λεπτά σε ασφαλές σημείο, να πάρει βαθιές αναπνοές και να
προσπαθήσει να ηρεμήσει πριν συνεχίσει την πορεία του. Αυτή η μικρή
παύση βοηθά στη ρύθμιση των συναισθημάτων και συμβάλλει στη διατήρηση
μιας ψύχραιμης και ασφαλούς οδικής συμπεριφοράς», εξηγεί η κ. Χολέβα.
Η τεχνική «Σταματώ, αναπνέω και επανεκτιμώ»
Μια ιδιαίτερα αποτελεσματική μέθοδος διαχείρισης του θυμού κατά την
οδήγηση είναι η τεχνική «Σταματώ, αναπνέω και επανεκτιμώ». Στη φάση αυτή
επικεντρωνόμαστε στην επίγνωση των συναισθημάτων: «Τι νιώθω αυτή τη
στιγμή; Θυμό; Εκνευρισμό; Αδικία;» και ταυτόχρονα παρατηρώ τις σκέψεις
που συνοδεύουν αυτά τα συναισθήματα. Μπορεί π.χ. να σκέφτομαι: «Το έκανε
επίτηδες» ή «δεν σεβάστηκε κανέναν». Το σημαντικό είναι να μην αντιδράσουμε παρορμητικά, αλλά απλώς να αναγνωρίσουμε τι συμβαίνει μέσα μας τη δεδομένη στιγμή.
Η διαδικασία έχει τέσσερα στάδια, διάρκειας τεσσάρων δευτερολέπτων το
καθένα: Εισπνοή από τη μύτη, κράτημα της αναπνοής, εκπνοή από το στόμα,
παύση πριν από την επόμενη εισπνοή για 4 δευτερόλεπτα
Στη συνέχεια, περνάμε στη φάση της αναπνοής, εφαρμόζοντας την τεχνική
του λεγόμενου box breathing, η οποία χρησιμοποιείται ακόμη και από
πιλότους και στρατιωτικό προσωπικό για τη ρύθμιση της έντασης υπό πίεση.
Η διαδικασία έχει τέσσερα στάδια, διάρκειας τεσσάρων δευτερολέπτων το
καθένα: Εισπνοή από τη μύτη για 4 δευτερόλεπτα. Κράτημα της αναπνοής για
4 δευτερόλεπτα. Εκπνοή από το στόμα για 4 δευτερόλεπτα. Παύση πριν από
την επόμενη εισπνοή για 4 δευτερόλεπτα.
Αυτή η διαδικασία επαναφέρει τον έλεγχο του νευρικού συστήματος, μειώνει τον ρυθμό της καρδιάς και επιτρέπει πιο καθαρή σκέψη.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε στον εαυτό μας ότι δεν
μπορούμε –ούτε χρειάζεται– να ελέγξουμε τους υπόλοιπους οδηγούς. Αυτό
που μπορούμε να ελέγξουμε είναι τη δική μας ηρεμία και στάση.
Επειδή η παραπάνω τεχνική κρατάει 3 έως 5 λεπτά, εάν δεν έχουμε αυτόν
τον χρόνο, κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει είναι να αρχίσουμε να
πιέζουμε ελαφρά το τιμόνι και να το χαλαρώνουμε επαναλαμβάνοντάς το 3
φορές. Με αυτόν τον τρόπο, αυτόματα ρίχνουμε τον μυϊκό τόνο, άρα το σώμα μας θα στείλει σήμα ηρεμίας στον εγκέφαλο.
«Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο άλλος οδηγός μπορεί απλώς να
έκανε λάθος. Δεν χρειάζεται να το πάρουμε προσωπικά και να δούμε κάτι
εσκεμμένο πίσω από μια λανθασμένη οδηγική συμπεριφορά. Θα πρέπει κάθε
φορά να σκεφτόμαστε αν αξίζει εμείς να ρισκάρουμε για αυτό το
περιστατικό. Και στο τέλος, τι επιλέγουμε; Είναι καλύτερα να φτάσουμε
ήρεμοι στον προορισμό μας ή να αποδείξουμε ποιος έχει δίκιο;», τονίζει η
κ. Χολέβα.
Πράγματι, όλοι μας έχουμε αντιληφθεί κάποια στιγμή ότι ο οδηγός που
έκανε μια λάθος κίνηση, θα μπορούσε να ήταν ο αδελφός μας, ο καλύτερός
μας φίλος ή ακόμα και εμείς οι ίδιοι. «Παραλίγο να τα βάλω με τη δασκάλα
του παιδιού μου», παραδέχθηκε η Χ.Α. «Ευτυχώς τη διέκρινα τελευταία
στιγμή, πριν προλάβω να πατήσω την κόρνα».
Κάποιος θα αντιτείνει ότι έχουμε την εμπειρία να διακρίνουμε στον δρόμο
ποιος κινείται επιθετικά και ποιος απλά έκανε ένα οδηγικό λάθος, άρα η
αντίδρασή μας συνήθως έχει τον σωστό αποδέκτη. «Οντως, μπορούμε να
προβλέψουμε την οδηγική συμπεριφορά ενός άλλου οδηγού από τις κινήσεις
του, άρα αυτή η εμπειρία μας προσφέρει τη δυνατότητα, αν θέλουμε, να
αποφύγουμε την ένταση», παρατηρεί η κ. Χολέβα.
Πώς αντιμετωπίζουμε έναν επιθετικό οδηγό;
Αν τα πράγματα ξεφύγουν, πώς διαχειριζόμαστε τον θυμό του άλλου
οδηγού; «Αρχικά, χρειάζεται να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας. Είναι
πολύ σημαντικό να μην καθρεφτίζουμε τον θυμό του άλλου ατόμου στη δική
μας συμπεριφορά. Δηλαδή, αν ο άλλος έχει ένα συγκεκριμένο ύφος, μας
βρίζει ή μας κάνει συγκεκριμένους χαρακτηρισμούς, δεν πρέπει εμείς να κάνουμε ακριβώς το ίδιο, γιατί του καθρεφτίζουμε τον θυμό του και τον εκνευρίζουμε ακόμα περισσότερο. Οταν απαντάμε στον θυμό με θυμό, η ένταση κλιμακώνεται και η σύγκρουση ενισχύεται.
Η ελληνική νομοθεσία δεν περιλαμβάνει ειδική διάταξη για το road
rage. Τα περιστατικά τιμωρούνται μέσω του άρθρου 290Α του Ποινικού
Κώδικα για «επικίνδυνη οδήγηση», που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε
κάθειρξη σε περιπτώσεις βαριάς σωματικής βλάβης ή θανάτου
»Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να θέσουμε τα όριά μας. Δηλαδή,
να δηλώσουμε στο άλλο άτομο πως δεν πρόκειται να συνεχίσουμε τη συζήτηση
εάν υπάρχουν φωνές, βρισιές κ.λπ. Στην περίπτωση που το άλλο άτομο το
δεχτεί, χρειάζεται να δείχνουμε ότι τον ακούμε, χωρίς αυτό να σημαίνει
ότι επειδή τον ακούμε, συμφωνούμε απαραίτητα μαζί του. Στην περίπτωση
τώρα που βλέπουμε ότι ο άλλος δεν ελέγχεται, εκεί αποχωρούμε και
αποφεύγουμε τη σύγκρουση. Τέλος, εάν βλέπουμε ότι υπάρχει κίνδυνος, εκεί
πια γίνεται αναζήτηση βοήθειας ή καλούμε την Άμεση Δράση», αναφέρει η
κ. Χολέβα.
Η ελληνική νομοθεσία δεν περιλαμβάνει ειδική διάταξη για το road
rage. Τα περιστατικά τιμωρούνται μέσω του άρθρου 290Α του Ποινικού
Κώδικα για «επικίνδυνη οδήγηση», που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε
κάθειρξη σε περιπτώσεις βαριάς σωματικής βλάβης ή θανάτου.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου όμως δεν αποτελεί θέμα μόνο του ΚΟΚ.
Απαιτεί και πολιτισμική αλλαγή. Εκπαίδευση, ευαισθητοποίηση, εντονότερη
παρουσία της Τροχαίας, βελτίωση υποδομών, εκστρατείες ενημέρωσης κ.λπ. Όμως το πρώτο βήμα είναι πάντα ατομικό, να μάθουμε δηλαδή να ελέγχουμε
τον εαυτό μας. Η οργή στο τιμόνι μπορεί να τιθασευτεί με αυτογνωσία,
πειθαρχία και λίγη καλοσύνη.
Αν το σκεφθούμε, η οδήγηση ήταν και παραμένει πράξη κοινωνικής
συνύπαρξης, ένας… κινούμενος δημόσιος χώρος όπου η ευγένεια σώζει ζωές.
Αν δεν μπορούμε να αλλάξουμε άμεσα την κουλτούρα των δρόμων, μπορούμε
τουλάχιστον να αλλάξουμε τον δικό μας τρόπο συμμετοχής σε αυτήν. Γιατί
στο τέλος της ημέρας, δεν έχει σημασία ποιος έχει δίκιο στον δρόμο.
Σημασία έχει ποιος φτάνει ασφαλής στο σπίτι του.
Όταν δεν σεβόμαστε τον πεζό, τον συνεπιβάτη, τον άγνωστο
οδηγό, στην ουσία δεν σεβόμαστε ούτε τον ίδιο μας τον εαυτό. Και εκεί
είναι το βαθύτερο πρόβλημα. Ο αλληλοσεβασμός δεν είναι τυπική υποχρέωση·
είναι στάση ζωής
Οι δρόμοι φτιάχτηκαν από τον άνθρωπο για να μετατοπίζεται για τις
όποιες ανάγκες ή επιθυμίες του. Κατασκευάστηκαν από τη συλλογικότητα για
να εξυπηρετείται, να συναλλάσσεται, να επικοινωνεί ο ένας πολίτης με
τον άλλο, για να αλληλοβοηθούνται.
Για να ζουν αρμονικά οι άνθρωποι, θα πρέπει από παιδιά να μαθαίνουν
να ελέγχουν τις σεξουαλικές και τις επιθετικές ενορμήσεις τους, ώστε να
μη στραφούν εναντίον των άλλων, εναντίον της κοινότητας. Μέσα από την
εκπαίδευση και τον πολιτισμό εγκαθίσταται στον νέο άνθρωπο ένας
εσωτερικευμένος ηθικός κανόνας που υπαγορεύει τον σεβασμό στους νόμους
και στον άλλον. Ομως αυτός ο ηθικός νόμος πολλές φορές είναι αρκετά
χαλαρός και αρκετές φορές προσαρμόζεται ανάλογα με την ψυχική οργάνωση
του καθενός.
Αυτό γίνεται αρκετά εμφανές στους δρόμους, ιδιαίτερα στις πόλεις όπου
υπάρχει πυκνή κυκλοφορία. Το τροχοφόρο, ιδιαίτερα το αυτοκίνητο, είναι
ένα μέσο που μπορεί οδηγήσει τον οδηγό σε κάτι επωφελές και δημιουργικό
ή, αντιθέτως, σε κάτι επικίνδυνο ή και καταστροφικό. Σε ψυχολογικό
επίπεδο, το αυτοκίνητο συχνά βιώνεται ως προέκταση του σώματος ή και του
εαυτού σε ένα ασυνείδητο επίπεδο. Για τον λόγο αυτό κάποιες φορές σε
ορισμένους οδηγούς, ένα απλό προσπέρασμα ή μια καθυστέρηση ή μια
απροσεξία του άλλου οδηγού βιώνεται σαν προσωπική προσβολή, σαν επίθεση
στο σώμα του και αντιδρά ανάλογα.
Όλο και συχνότερα γινόμαστε μάρτυρες μιας εγωκεντρικής ακόμη και
βίαιης συμπεριφοράς στους δρόμους. Και αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Η βία,
όπως εκδηλώνεται σε τόσα πεδία, θα εκφραστεί και στον δρόμο. Η
επιθετική παρορμητικότητα, που οδηγεί σε αντικοινωνικές και επικίνδυνες
πράξεις, συνήθως τη συναντούμε σε άτομα χωρίς οριοθέτηση και έλεγχο των
επιθετικών ενορμήσεών τους. Το άτομο γίνεται σαν μανιασμένο αγρίμι και ο
δρόμος για κάποιον άλλον οδηγό μπορεί να μετατραπεί σε απειλητικό τόπο.
Τέτοια βίαιη συμπεριφορά δεν παρατηρούμε μόνο σε ψυχοπαθολογικές
περιπτώσεις, αλλά κάποιες φορές και στον άνθρωπο της διπλανής πόρτας.
Αυτός ο σύγχρονος άνθρωπος ζει συνθλιμμένος από το στρες των υποχρεώσεων
και την αλλοτρίωση της σύγχρονης ζωής. Μέσα στον ναρκισσιστικό
πολιτισμό όπου δραστηριοποιείται, μετατρέπεται ο ίδιος σε μηχανή. Χάνει
επαφή με τον εαυτό του, με τα συναισθήματά του, μένει χωρίς συναισθήματα
συμπόνιας, αλληλεγγύης και σεβασμού. Χάνοντας την επαφή με τον εαυτό
του, όταν νιώσει ότι θίγεται βαθύτατα, μπορεί να γίνει τύραννος για τους
άλλους.
Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μόνιμη κρίση εδώ και πάνω από
δεκαπέντε χρόνια. Οικονομική κατάρρευση, υγειονομικές απειλές, πολιτική
αστάθεια, κοινωνική καχυποψία. Το συλλογικό βίωμα είναι ότι τίποτα δεν
είναι σταθερό, τίποτα σίγουρο, τίποτα καθαρό. Κανείς δεν εμπιστεύεται
κανέναν. Έρευνες δείχνουν ότι για τον πολίτη οι περισσότεροι θεσμοί
είναι αναξιόπιστοι· μόνο την οικογένειά του εμπιστεύεται και αυτό μένει
να αποδειχθεί. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο ανασφάλειας, ο δρόμος, όπως
και άλλα πεδία, γίνεται χώρος εκτόνωσης: εκεί όπου ξεσπάει η αντίδραση
για το στρες, το άγχος και η ματαίωση.
Στην οδική συμπεριφορά καθρεφτίζεται και η κοινωνική μας συνύπαρξη. Όταν δεν σεβόμαστε τον πεζό, τον συνεπιβάτη, τον άγνωστο οδηγό, στην
ουσία δεν σεβόμαστε ούτε τον ίδιο μας τον εαυτό. Και εκεί είναι το
βαθύτερο πρόβλημα. Ο αλληλοσεβασμός δεν είναι τυπική υποχρέωση· είναι
στάση ζωής.
* Ο κ. Σάββας Σαββόπουλος είναι ψυχίατρος – ψυχαναλυτής.
Τι δείχνουν τα στοιχεία που ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας και Μεταφορών (ETSC) για το 2025.
Η Σερβία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας ως η πιο επικίνδυνη ευρωπαϊκή χώρα για οδήγησημε 78 θανάτους από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκους το 2024. Ακολουθούν η Ρουμανία και η Βουλγαρία με 77 και 74 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους, αντίστοιχα.
Από την άλλη η Νορβηγία είναι η ασφαλέστερη χώρα στην Ευρώπη για οδήγηση,
με μόλις 16 θανάτους από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκους.
Αυτά τα στοιχεία ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας και
Μεταφορών (ETSC) για το 2025, αποκαλύπτοντας ότι η Σερβία έχει τους πιο
επικίνδυνους δρόμους για τους οδηγούς στην Ευρώπη, προσπερνώντας τη
Βουλγαρία η οποία κατείχε τα πρωτεία το 2024.
Η Ελλάδα και η Κροατία συμπληρώνουν την πεντάδα των πιο επικίνδυνων χωρών με 64 και 62 θανάτους
από τροχαία ατυχήματα ανά εκατομμύριο κατοίκους αντίστοιχα. Αξίζει να
σημειωθεί ότι η Κροατία έχει δείξει μεγάλη βελτίωση σε αυτό τον τομέα,
σε αντίθεση με την Ελλάδα που έχει ανέβει στην κατάταξη με 64 θανάτους
ανά εκατομμύριο σε σύγκριση με τους 60 θανάτους που είχε καταγράψει το
2023.
Επίσης επικίνδυνες χώρες για οδήγηση είναι η Πορτογαλία (60 θάνατοι
ανά εκατομμύριο), η Ιταλία (51 θάνατοι ανά εκατομμύριο) και η Ισπανία
(36 θάνατοι ανά εκατομμύριο).
Στον αντίποδα, εκτός από τη Νορβηγία που διατηρεί τη θέση της ως την
ασφαλέστερη χώρα για οδήγηση στην Ευρώπη με μόλις 16 θανάτους ανά
εκατομμύριο κατοίκους, ασφαλής χώρα είναι η Σουηδία με 20 θανάτους ανά
εκατομμύριο κατοίκους, ενώ η Μάλτα συμπληρώνει την πρώτη τριάδα με τις
ασφαλέστερες χώρες με 21 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους.
Η μελέτη αποκαλύπτει ότι οι χώρες των Βαλκανίων και της Ανατολικής
Ευρώπης εξακολουθούν να έχουν υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, ενώ οι
σκανδιναβικές χώρες είναι αυτές που θεωρούνται πρότυπα οδικής
συμπεριφοράς.
Αυτά τα δεδομένα έρχονται να συμπληρώσουν έκθεση του Διεθνούς Φόρουμ
Μεταφορών η οποία αναφέρει ότι για την Ελλάδα η υπερβολική ταχύτητα ήταν
εκτιμώμενος παράγοντας σε περίπου 18% των θανάτων από τροχαία συμβάντα,
ενώ η ίδια έκθεση υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή αυστηρότερης επιβολής των
ορίων ταχύτητας (π.χ. μέσω ελέγχων ή καμερών) μπορεί να έχει θετικό
αντίκτυπο στη μείωση των θανατηφόρων ατυχημάτων. Τέλος, προβλέπεται ότι η
ταχύτητα μεγαλύτερη κατά 5% μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ατυχήματος
κατά 10% και κατά 20% τον κίνδυνο θανατηφόρου ατυχήματος.
Οι έλεγχοι της Τροχαίας
έχουν εντατικοποιηθεί μετά την εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής
Κυκλοφορίας, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο Σεπτέμβριο. Τα μέτρα
φαίνεται πως αποδίδουν, καθώς φέτος η Ελλάδα αναμένεται να καταγράψει
ρεκόρ μείωσης ατυχημάτων τα τελευταία 40 χρόνια, ξεπερνώντας ακόμη και
τη χρονιά της Covid, κατά την οποία οι μετακινήσεις ήταν περιορισμένες.
[INTIME NEWS]
Ο πρωθυπουργός σε όλες τις τελευταίες παρεμβάσεις του δίνει μεγάλη έμφαση στα τροχαία ατυχήματα και στην οδική ασφάλεια. Η Ελλάδα χάνει κάθε χρόνο πολύ αίμα στην άσφαλτο και η βασική οδηγία του πρωθυπουργού προς τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη
είναι να πάρει όλες τις απαραίτητες πρωτοβουλίες, ακόμη και αν αυτές
δεν αρέσουν σε μία μερίδα πολιτών, ώστε να μειωθεί αυτός ο άδικος φόρος
αίματος.
Οι πρώτες πρωτοβουλίες που περιλαμβάνονται ήδη στον νέο ΚΟΚ,
όπως όλα δείχνουν, αποδίδουν, καθώς φέτος η χώρα μας αναμένεται να
καταγράψει ρεκόρ μείωσης ατυχημάτων τα τελευταία 40 χρόνια, ξεπερνώντας
ακόμη και τη χρονιά της COVID που οι μετακινήσεις ήταν περιορισμένες.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία για τους θανάτους από τροχαία το 2025 είναι
ενθαρρυντικά. Η σύγκριση του πρώτου δεκαμήνου του φετινού και του
περυσινού έτους καταγράφει μείωση στους θανάτους της τάξεως του 18,6%,
που μεταφράζεται σε 104 λιγότερους νεκρούς σε σχέση με το αντίστοιχο
διάστημα του 2024.
Αυτό που θέλει ωστόσο η κυβέρνηση είναι η μείωση να
συνεχιστεί και το 2026 και να γίνει κανόνας και όχι εξαίρεση. Και γι’
αυτό σχεδιάζονται νέες πρωτοβουλίες, με τον χρόνο υλοποίησης να είναι το
πρώτο τετράμηνο της νέας χρονιάς.
Η «Κ» παρουσιάζει αποκλειστικά το σχέδιο.
Εκκίνηση μηχανής μόνο με κράνος
Μια πρωτοβουλία που εξετάζει το υπουργείο και αποτελεί καινοτομία ακόμη και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα είναι η χρήση ενός νέου μηχανισμού που δεν θα επιτρέπει σε μια μηχανή να εκκινήσει αν ο αναβάτης δεν φοράει κράνος.
Η τεχνολογία έχει ήδη δοκιμαστεί και θα λειτουργεί με ειδικό σένσορα
και τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Το κόστος υπολογίζεται στο 1 εκατ.
ευρώ και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μηχανές που έχουν έτος
κατασκευής από το 2000 και μετά. Η σκέψη υλοποίησης προβλέπει πως το
μηχάνημα θα τοποθετείται στη μηχανή όταν ο αναβάτης πιάνεται χωρίς να
φοράει κράνος, ώστε να μην μπορεί να το κάνει και την… επόμενη φορά.
Αποτροπή οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ
Ιδια ακριβώς φιλοσοφία θα ισχύει και για παραβάσεις στο αλκοόλ. Εφόσον κάποιος οδηγός πιαστεί να έχει περάσει το όριο κατανάλωσης αλκοόλ, τότε εξετάζεται το λεγόμενο «alcohol interlock»,
δηλαδή θα τοποθετείται ένα μηχάνημα στο οποίο την επόμενη φορά ο οδηγός
θα πρέπει να φυσήξει για να κάνει ο ίδιος αλκοτέστ και εάν είναι κάτω
από όριο, τότε θα μπορεί να παίρνει μπρος το αυτοκίνητο, αλλιώς ο
κινητήρας θα μένει απενεργοποιημένος. Το σύστημα αυτό ήδη εφαρμόζεται
στη Σουηδία και στο Βέλγιο και έχει
φέρει αποτελέσματα. Στο υπουργείο υπάρχουν διάφορες σκέψεις, όπως για
παράδειγμα το κίνητρο της άμεσης επιστροφής του διπλώματος εάν ο οδηγός
δεχθεί την τοποθέτηση του συγκεκριμένου μηχανήματος στο αυτοκίνητό του.
Αξίζει να σημειωθεί πως το συγκεκριμένο μέτρο ήδη εφαρμόζεται στα νέα λεωφορεία του ΟΑΣΑ για τους επαγγελματίες οδηγούς.
Εφαρμογή για πόντους σε νέους οδηγούς
Οι στατιστικές είναι αποκαλυπτικές. Με τεράστια διαφορά τα περισσότερα ατυχήματα τα προκαλούν οι νέοι οδηγοί που έχουν δίπλωμα έως και δύο χρόνια και όχι οι ηλικιωμένοι. Η σκέψη είναι να δημιουργηθεί ένα app που θα καταγράφει τα στατιστικά οδηγικής συμπεριφοράς, όπως ταχύτητα, απότομα φρεναρίσματα, χρήση κινητού. Το app θα βγάζει ένα driving score,
στο οποίο θα έχουν πρόσβαση οι ασφαλιστικές εταιρείες. Οσο πιο καλή
οδηγική συμπεριφορά έχει ένας οδηγός τόσο χαμηλότερα ασφάλιστρα θα
προσφέρονται. Η σκέψη είναι το app να είναι υποχρεωτικό για όποιον
παίρνει δίπλωμα και για τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς εκεί καταγράφονται
τα περισσότερα ατυχήματα. Μια άλλη σκέψη είναι η συγκεκριμένη εφαρμογή
να επεκταθεί προαιρετικά και μετά τα δύο χρόνια σε όποιον θέλει να
διεκδικήσει μειωμένα ασφάλιστρα.
Ανανέωση διπλώματος μέσω της ΗΔΙΚΑ
Ένα άλλο μέτρο που εξετάζεται είναι το πώς θα μειωθούν οι… επικίνδυνες ανανεώσεις διπλωμάτων σε ηλικιωμένους.
Σήμερα αρκεί μια απλή γνωμάτευση γιατρού για να γίνει η ανανέωση του
διπλώματος. Ενας γνωστός γιατρός αρκεί για να δοθεί η άδεια σε
ηλικιωμένους που δεν έχουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να
κυκλοφορούν στον δρόμο. Η σκέψη είναι η διαδικασία να ψηφιοποιηθεί ώστε
να φαίνεται ποιος γιατρός έδωσε άδεια για ανανέωση διπλώματος. Η
πλατφόρμα θα συνδέεται με την ΗΔΙΚΑ που έχει το πλήρες
ιατρικό ιστορικό των πολιτών. Συνεπώς εάν ένας γιατρός γνωματεύσει, για
παράδειγμα, πως ένας ηλικιωμένος βλέπει άψογα, αυτό θα φανεί κατά πόσον
είναι αλήθεια, βάζοντας φρένο στις ψεύτικες γνωματεύσεις. Η πίεση προς
όσους γιατρούς παρανομούν θα αυξάνεται, καθώς εάν ένας ηλικιωμένος
προκαλέσει ατύχημα θα ελέγχεται ο φάκελος υγείας του και κατά πόσο ήταν
σε θέση να οδηγήσει, καθιστώντας υπόλογο και τον γιατρό που του ανανέωσε την άδεια.
Πάρκο κυκλοφοριακής αγωγής σε κάθε πόλη
Στον σχεδιασμό τουυπουργείου Μεταφορών
σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας είναι η δημιουργία ενός πάρκου
κυκλοφοριακής αγωγής σε κάθε μεγάλη πόλη. Αυτό το project είναι κάτι που
έχει συζητηθεί με τον πρωθυπουργό, ο οποίος είναι θιασώτης αυτής της
προοπτικής. Σήμερα λειτουργούν σκόρπια πάρκα κυκλοφοριακής αγωγής, που
χρησιμοποιούνται κυρίως για να μάθουν τα παιδιά τα σήματα. Ο στόχος
είναι να υπάρχουν μικρά αυτοκινητάκια ώστε τα παιδιά να μπαίνουν σε έναν
κανονικό κόσμο οδηγικής συμπεριφοράς.
Ψήφος εμπιστοσύνης των πολιτών στην αυστηροποίηση των μέτρων
Παρά το γεγονός πως ο νέος ΚΟΚ προκάλεσε αρκετές πολιτικές αντιπαραθέσεις, η έρευνα που φέρνει στο φως σήμερα η «Κ»
και έχει διενεργηθεί από το ΕΜΠ δείχνει πως οι πολίτες βλέπουν θετικά
την αυστηροποίηση των μέτρων και εγκρίνουν την κατεύθυνση στην οποία
κινείται η κυβέρνηση.
Πιο συγκεκριμένα, το νέο όριο ταχύτητας έως 30 χλμ./ώρα για
κατοικημένες περιοχές σε γειτονιές εντός των πόλεων αξιολογείται θετικά
από το 56% των κατοίκων σε Αττική και το 63% στην περιφέρεια, σύμφωνα με
τη σχετική έρευνα. Ως προς τα πρόστιμα –η αύξηση των οποίων απασχόλησε
τον δημόσιο διάλογο και έγινε πεδίο άσκησης κριτικής από την
αντιπολίτευση, με την κατηγορία ότι η λογική τους είναι εισπρακτική και
όχι ουσιαστική–, το 42% των κατοίκων της Αττικής τα χαρακτηρίζει «δίκαια
και απαραίτητα», έναντι του 33% που τα θεωρεί «υπερβολικά». Επιπλέον,
το 19% τα θεωρεί «ανεφάρμοστα».
Την ίδια ώρα, το 48% των συμμετεχόντων στην έρευνα που διαμένει στην
Αττική λέει πως νιώθει ανασφάλεια στις καθημερινές μετακινήσεις του και
μόνο το 22% δηλώνει πως νιώθει ασφάλεια. Με το 31% να δηλώνει ουδέτερο.
Ενα άλλο μεγάλο θέμα που υπάρχει στην έρευνα και επίσης απασχολεί την
κυβέρνηση είναι οι κυκλοφοριακές συνθήκες στην Αττική, με το 60% να
εκφράζει δυσαρέσκεια, το 30% να δηλώνει ουδέτερο και μόλις το 15% να
είναι ικανοποιημένο. Και για τη στάθμευση υπάρχει δυσαρέσκεια, με το 65%
των πολιτών στην Αττική να δηλώνει πολύ ή αρκετά δυσαρεστημένο και το
αντίστοιχο ποσοστό εκτός Αττικής να φθάνει στο 60%.
Η ατζέντα «ατυχήματα και κυκλοφοριακή αγωγή» είναι δεδομένο πως έχει μπει ψηλά στις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Η ψήφιση του νέου ΚΟΚ ήταν αποτέλεσμα και της πίεσης που άσκησαν
συγγενείς θυμάτων, τους οποίους η κυβέρνηση άκουσε. «Το έχουμε παλέψει
με όλες τις κυβερνήσεις, έχουν συμφωνήσει όλα τα κόμματα 15 χρόνια και
δεν νομοθετήθηκε ποτέ. Για πρώτη φορά κάτι άκουσαν από το υπουργείο»,
έλεγε ο Γιώργος Κουβίδης, πατέρας θύματος τροχαίου στην ακρόαση φορέων
στη Βουλή κατά την ψήφιση του νέου ΚΟΚ. Την ίδια ώρα, πάντως, η εφαρμογή
του νέου κώδικα ήταν μια μεγάλη πρόκληση που απαιτούσε συνέργεια μεταξύ
των υπουργείων, με βασικότερο το Προστασίας του Πολίτη.
Οι κ. Κυρανάκης και Χρυσοχοΐδης ήταν σε διαρκή επαφή, με τον υπουργό
Προστασίας του Πολίτη να έχει εντείνει τους ελέγχους για αλκοόλ, ενώ
αυξήθηκαν και τα μπλόκα. Παράλληλα, το υπουργείο άρχισε να «τρέχει» μια
μελέτη για το πότε, πού και πώς προκαλούνται μαζικά θανατηφόρα τροχαία
και δούλεψε στοχευμένα. Μέτρα όπως το 24ωρο μετρό λειτουργούν σαν
«αντίδοτο» προς τις πιο «θανατηφόρες» ώρες της εβδομάδας που είναι
Σάββατο βράδυ προς ξημερώματα Κυριακής, ενώ ελήφθησαν και άλλες μικρές
πρωτοβουλίες, όπως οι καμπάνιες κατά την τουριστική περίοδο και το
κλείσιμο μιας μαζικής σε συμμετοχή ομαδικής συνομιλίας, όπου οδηγοί
προειδοποιούσαν ο ένας τον άλλον για τα μπλόκα της Αστυνομίας.
Η στρατηγική μείωσης των τροχαίων ατυχημάτων δεν είναι κάτι αμελητέο. Η χώρα θρηνεί αθόρυβα κάθε μήνα 60 νεκρούς από τροχαία.
Η Μαίρη Χριστοπούλου έχασε τη ζωή της όταν τη χτύπησε αυτοκίνητο στο κέντρο της Αθήνας. Η κόρη της μιλάει στην «Κ»
Ρούλη και Μαίρη
Χριστοπούλου. Το δυστύχημα «συνέβη σε μια διαδρομή που έκανε συνέχεια.
Διέσχιζε την Πεσμαζόγλου όταν ένα μεγάλο αυτοκίνητο έπεσε πάνω της»,
λέει στην «Κ» η Ρούλη Χριστοπούλου. Κανονικά, και η ίδια θα βρισκόταν
λίγα μέτρα μακριά, στον χώρο εργασίας της στην οδό Πανεπιστημίου. Από
ένα ακόμα παιχνίδισμα της μοίρας, εκείνη την ημέρα είχε τηλεργασία.
Οι πρώτες πληροφορίες έκαναν λόγο για γυναίκα 55 ετών. Ετσι την είχε
περιγράψει στους αστυνομικούς ο γιατρός που της είχε δώσει τις πρώτες
βοήθειες στο οδόστρωμα λίγα λεπτά μετά τον σοβαρό τραυματισμό της από
διερχόμενο αυτοκίνητο στη συμβολή των οδών Πεσμαζόγλου και Σταδίου, το πρωινό της 3ης Νοεμβρίου του 2023. Ισως από κάπου μακριά η Μαίρη Χριστοπούλου να χαμογέλασε: είχε κλεισμένα τα 77!
«Η αλήθεια είναι ότι η εικόνα και η φυσική της κατάσταση παρέπεμπαν σε πολύ νεότερο άνθρωπο», λέει στην «Κ» η κόρη της Ρούλη Χριστοπούλου.
«Πολύ δραστήρια, έτρεχε στα γυμναστήρια, στους χορούς στο Λύκειο
Ελληνίδων, παντού. Ενημερωνόταν για ό,τι συνέβαινε στην Αθήνα, με
έπαιρνε τηλέφωνο και μου έλεγε “κάνει συναυλία η Μόνικα, θες να πάμε;”
Γι’ αυτό, δύο χρόνια τώρα δεν μπορώ να πάω πουθενά. Εχω ταυτισμένο το
Μέγαρο Μουσικής, τα θέατρα, μαζί της».
Ο οδηγός εμφανίστηκε ένα μήνα μετά στην Αστυνομία. Τον άφησαν να
φύγει. «Εχεις σκοτώσει κάποιον, τον έχεις εγκαταλείψει και οι επιπτώσεις
είναι μηδέν», λέει η Ρούλη Χριστοπούλου.
Η Μαίρη ζούσε στον Φάρο Ψυχικού αλλά κατέβαινε στο κέντρο καθημερινά,
τις περισσότερες φορές με τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Ηταν ανεξάρτητη,
δεν περίμενε κανέναν να την πάει και να τη φέρει, ό,τι δουλειά είχε τη
διεκπεραίωνε μόνη της. Είχε περάσει δύσκολα τα πρώτα χρόνια μετά τον
χαμό του άντρα της το 2007 από έμφραγμα, αλλά τα παιδιά της θαύμαζαν τον
τρόπο που είχε βρει τη δύναμη να πατήσει στα πόδια της και να οργανώσει
τη ζωή της. «Και από όταν ήταν μαζί πάντως, έτσι κι έμενε μια μέρα στο
σπίτι θα έλεγε “με έχει φάει η κλεισούρα”».
Το χρονικό
Εκείνο το πρωί, ώρα 9 π.μ., κατευθυνόταν προς το Ταμείο Υγείας
Προσωπικού Εθνικής Τράπεζας στην οδό Σοφοκλέους, δίπλα στο παλιό
Χρηματιστήριο. Είχε μπει ο Νοέμβρης και ήθελε να της γράψουν το
αντιγριπικό εμβόλιο. «Ήταν τρομερά τυπική με τους γιατρούς», θυμάται η
Ρούλη, τοποθετώντας ακόμα μια ψηφίδα στο υπέροχο παζλ που ήταν η μαμά
της. «Σημείωνε στο μεταξύ τα πάντα σε ατζέντες, δεκάδες ατζέντες. Είχε
πλάκα γιατί έγραφε για παράδειγμα “τσεκ απ” και από κάτω “Νύχτες
Πρεμιέρας” ή “οδοντίατρος” και από κάτω “Θέατρο Τέχνης”. Ναι, πρόσεχε
πολύ τον εαυτό της. Ήμουν σίγουρη ότι θα την έχω μέχρι τα 100, δεν είχα
καμιά ανησυχία για τη μαμά μου».
Την έχασε στα 77 – που έμοιαζαν με 55. «Συνέβη σε μια διαδρομή που
έκανε συνέχεια. Διέσχιζε την Πεσμαζόγλου όταν ένα μεγάλο αυτοκίνητο
έπεσε πάνω της. Δεν πήγαινε με πολύ μεγάλη ταχύτητα, αλλά δεν πρέπει να
κοίταγε τον δρόμο όταν τη χτύπησε, είπαν από την Τροχαία, γιατί δεν φρέναρε καθόλου».
Το χτύπημα ήταν σφοδρό, η γυναίκα εκσφενδονίστηκε μακριά με
εκτεταμένα τραύματα στο κεφάλι, στον κορμό, όλο το σώμα. Ο οδηγός
σταμάτησε, κατέβηκε από το αυτοκίνητο, πήγε κοντά της και, μπροστά στα
έκπληκτα μάτια δεκάδων περαστικών, την έκανε στο πλάι του οδοστρώματος
για να μπορέσει να συνεχίσει την πορεία του. Σύμφωνα με μάρτυρες,
έφυγε αναπτύσσοντας μεγάλη ταχύτητα. Κάποιοι τον ακολούθησαν τρέχοντας ή
πάνω σε μηχανάκια. Του χτυπούσαν το τζάμι, «σταμάτα, έχουμε την
πινακίδα σου, σε έχουμε σε βίντεο». Δεν σταμάτησε. Διέσχισε την Αθηνάς
με κόκκινο και εξαφανίστηκε.
Ο κόσμος κάλεσε την αστυνομία, ενώ ειδοποιήθηκε να κατέβει ο γιατρός
εργασίας από τα κεντρικά της Alpha Bank στην οδό Πανεπιστημίου.
Συμπτωματικά εκεί εργάζεται η Ρούλη. Από ένα ακόμα παιχνίδισμα της
μοίρας, εκείνη την ημέρα είχε τηλεργασία και βρισκόταν σπίτι. Ηταν 11 η
ώρα και ο θάνατος της μητέρας της είχε ήδη διαπιστωθεί όταν της
τηλεφώνησαν από το νοσοκομείο Γ. Γεννηματάς.
Το τηλεφώνημα
«Η κυρία Χριστοπούλου;», άκουσε στην άλλη άκρη της γραμμής. «Η μητέρα
σας είχε ένα τροχαίο και είναι στο νοσοκομείο». «Στην αρχή νόμισα ότι
ήταν αυτοί οι απατεώνες που σε παίρνουν και σου λένε ότι χτύπησε το
παιδί σου και θέλουν λεφτά. “Ωραία και τι θέλετε;”, τους είπα. “Τίποτα”,
είπαν, “να πάτε στο νοσοκομείο”. Τότε κατάλαβα τι είχε συμβεί». Στο
νοσοκομείο θυμάται τους τραυματιοφορείς, τους γιατρούς, όλους να
βγαίνουν κουνώντας το κεφάλι. «Μα τι συνέβη;» ρωτούσαν. «Τι συνέβη σε
αυτή τη γυναίκα και ήρθε σε τόσο άσχημη κατάσταση;». Δεν είχε καμιά
ελπίδα. Λίγη ώρα αργότερα, η Ρούλη έβγαινε από το νοσοκομείο με μια
σακούλα στο χέρι με τα ρούχα της μαμάς της.
Ο οδηγός εμφανίστηκε στις Αρχές ύστερα από ένα μήνα.
Η Αστυνομία, μολονότι πολλοί μάρτυρες κατέθεσαν τον αριθμό κυκλοφορίας
του οχήματός του, δεν τον βρήκε στο μεταξύ. Σε κάθε περίπτωση, δεν του
έγιναν ποτέ τοξικολογικές εξετάσεις, να διαπιστωθεί αν ήταν υπό την
επήρεια αλκοόλ. «Ακόμα και όταν εμφανίστηκε, τον άφησαν να φύγει. Ούτε
την άδεια οδήγησης δεν του πήραν. Εχεις σκοτώσει κάποιον, τον έχεις
εγκαταλείψει και οι επιπτώσεις είναι μηδέν. Εχουν περάσει δύο χρόνια και
δεν έχει καν οριστεί δικάσιμος. Μέχρι να γίνει το Εφετείο μπορεί να
περάσουν έως και οκτώ χρόνια και έως τότε αυτός ο άνθρωπος θα συνεχίζει
τη ζωή του κανονικά στους δρόμους».
Το όριο ταχύτητας
Οπως λέει στην «Κ» ο πρόεδρος της ένωσης συγγενών θυμάτων τροχαίων SOS Τροχαία Εγκλήματα Γιώργος Κουβίδης
(έχασε τον γιο του το 2007 ακριβώς στο ίδιο σημείο), ο νέος ΚΟΚ
μετέτρεψε την εγκατάλειψη θύματος τροχαίου ατυχήματος σε κακούργημα
(τιμωρείται με ποινές έως και 20 έτη κάθειρξης). «Μέχρι πρότινος, ήταν
πλημμέλημα, με αποτέλεσμα να μην αντιμετωπίζεται από τις αρχές με
ιδιαίτερη ζέση».
Το δυστύχημα της οδού Πεσμαζόγλου, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδεικνύει
και την αναγκαιότητα της μείωσης του ορίου ταχύτητας στην πόλη. «Η
πιθανότητα να σκοτώσεις έναν πεζό τρέχοντας με 50 χιλιόμετρα/ώρα που
ήταν το όριο μέχρι σήμερα είναι σχεδόν 100%. Στα 30 χλμ./ώρα πέφτει στο
10%». Σύμφωνα με τον νέο ΚΟΚ, από 1/1/26 το όριο θα πέσει στα 30
χλμ./ώρα μόνο σε μονοδρόμους μιας λωρίδας και σε δρόμους διπλής
κατεύθυνσης χωρίς νησίδα και με μια λωρίδα ανά ρεύμα. «Εμείς λέμε ότι
είναι πολύ περιορισμένη η εφαρμογή, όταν το Παρίσι έχει 30 χλμ. στο 80%
του δικτύου και οι Βρυξέλλες σε όλο το δίκτυο». Όπως λέει ο κ. Κουβίδης
τέλος, οι δήμοι δεν έχουν κάνει προεργασία για τη μετάβαση στις νέες διατάξεις του ΚΟΚ.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης Θυμάτων Τροχαίων Συγκρούσεων,
ο Πανελλαδικός Σύλλογος SOS Τροχαία Εγκλήματα πραγματοποιεί αύριο,
Κυριακή, πορεία από το Χίλτον έως την Ομόνοια, πραγματοποιώντας στάσεις
στα σημεία που οι άνθρωποί τους έχασαν τη ζωή τους.
Η εκπαιδευτική ομάδα της Ε.Υ.ΘΥ.Τ.Α. Ρόδου – Παρατηρητήριο
Οδικής Ασφάλειας, με ιδιαίτερη χαρά, επισκέφθηκε το 5ο Δημοτικό Σχολείο
Ρόδου, όπου πραγματοποίησε μια διαδραστική εκπαιδευτική δράση στο
πλαίσιο του προγράμματος «Ασφαλώς Κυκλοφορώ – Ασφαλώς Ποδηλατώ».
Με στόχο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, οι μαθητές του σχολείου συμμετείχαν ενεργά σε ένα μικρό αλλά πολύ ουσιαστικό ταξίδι στον κόσμο των κανόνων κυκλοφορίας.
Τα παιδιά, μέσα από συζήτηση,
παιχνίδι και πρακτική εξάσκηση, κατάλαβαν ότι οι κανόνες κυκλοφορίας δεν
είναι απλές οδηγίες, αλλά «μια αγκαλιά προστασίας» για την ανθρώπινη
ζωή – τη δική τους και των γύρω τους.
Στο τέλος της δράσης, οι
μαθητές παρέλαβαν αναμνηστικά διπλώματα για τη συμμετοχή τους, ενώ οι
γονείς τους έλαβαν ενημερωτικά φυλλάδια με χρήσιμες συμβουλές για την
οδική ασφάλεια. Η δράση αυτή υπενθύμισε σε όλους ότι η ασφάλεια στους δρόμους ξεκινά από τις καθημερινές μας επιλογές.
Η Ε.Υ.ΘΥ.Τ.Α. Ρόδου
ευχαριστεί θερμά τις δασκάλες του Σχολείου για τη θερμή υποδοχή και
συνεργασία, καθώς και τις εθελόντριες που με την παρουσία και την αγάπη
τους κάνουν κάθε δράση ξεχωριστή.
"ΟΠΟΙΟΣ ΔΕΝ ΑΜΦΙΒΑΛΛΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΝΗΘΙΚΟΣ,ΓΙΑΤΙ ΕΜΠΙΣΤΕΥΕΤΑΙ ΤΥΦΛΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙ ΑΜΑΡΤΑΝΕΙ ΑΠΟ ΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ"
ΖΑΧΑΡΩΦ ΙΩΑΝΝΗΣ
"Μια κοινωνία που δε φροντίζει την Υγεία των πολιτών της,στο όνομα οποιουδήποτε κέρδους,είναι μια κοινωνία που πεθαίνει"
Αναλάβετε δράση!
Βοηθήστε μας! Επισημάνετε τα προβλήματα των δρόμων σε όλο το νησί της Ρόδου, είτε με σχόλια σας ή στέλνοντας μας e-mail .
Ελάτε να ενώσουμε τις φωνές μας, ώστε να ακουστούμε καλύτερα και να έχουμε περισσότερη δύναμη παρέμβασης.
Επισκεφθείτε την σελίδα μας www.efthita.gr, περιμένουμε τις επισημάνσεις σας, περιμένουμε τα σχόλια σας, περιμένουμε το e-mail σας.
Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΣΩΣΤΟΥ ΟΔΗΓΟΥ
1-Φοράω πάντα τη ζώνη ασφαλείας 2-Δεν οδηγώ υπό την επήρεια αλκοόλ 3-Κρατάω αποστάσεις ασφαλείας 4-Δεν ξεπερνώ το όριο ταχύτητας στην πόλη 5-Ξεκουράζομαι στις μεγάλες αποστάσεις 6-Παρακολουθώ συνεχώς την κυκλοφορία 7-Δεν μιλώ στο κινητό ενώ οδηγώ 8-Μεταφέρω παιδιά μόνο στο ειδικό κάθισμα 9-Φοράω πάντα κράνος όταν οδηγώ δίκυκλο 10-Προσέχω και σέβομαι τους πεζούς